T.C.
TARIM ve KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI
Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü
ALKOLSÜZ İÇECEKLER TEBLİĞİ
Yetki Kanunu: Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği
Yayımlandığı R.Gazete :30.10.1998-23508
Tebliğ No: 98/24
Alkolsüz İçecekler Tebliğinde Değişiklik Yapılması Hakkında Tebliğ
Yayımlandığı R.Gazete : 11.08.2001-24490
Amaç
Madde 1- Bu Tebliğin amacı; alkolsüz içeceklerin tekniğine uygun ve hijyenik şekilde üretim, hazırlama, işleme, muhafaza, depolama, taşıma ve pazarlamasını sağlamak üzere bu ürünlerin özelliklerini belirlemektir.
Kapsam
Madde 2- Bu Tebliğ, gazlı içecek, meyveli içecek, aromalı içecek, meyveli şurup, aromalı şurup, içecek tozu, yapay soda ve sofra içeceğini kapsar.
Hukuki dayanak
Madde 3- Bu Tebliğ; 16/11/1997 tarihli ve 23172 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği” ne göre hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4- Bu Tebliğde geçen ürünlerin tanımları aşağıdaki gibidir:
a) Gazlı içecek; karbondioksit ile gazlandırılmış olan meyveli, aromalı, kola, tonik gibi içeceklerdir.
b) Meyveli içecek; meyve suyu, meyve püresi veya bunların konsantresinden içilebilir özellikteki su, şeker, diğer bileşenler ve izin verilen katkı ve aroma maddeleri ile tekniğine göre gazlı veya gazsız olarak hazırlanan içecektir. Gazlı olanları, meyveli gazoz olarak da adlandırılabilir.
c) Aromalı içecek; içilebilir özellikteki su, şeker, diğer bileşenler ve izin verilen katkı ve aroma maddeleri ile veya aromalı şurubun sulandırılması ile tekniğine göre gazlı veya gazsız olarak hazırlanan ve ihtiva ettiği aroma veya aroma karışımı ile adlandırılan içecektir. Gazlı olanı aromalı gazoz olarak da adlandırılabilir.
d) Kola içeceği; içilebilir özellikteki su, şeker, kafein, diğer bileşenler ve izin verilen katkı maddeleri ve kendine özgü aroma maddeleri ile tekniğine göre hazırlanan ve karbondioksit ile gazlandırılmış olan içecektir.
e) Tonik içeceği; içilebilir özellikteki su, şeker, kinin ve/veya narincin, diğer bileşenler ve izin verilen katkı ve aroma maddeleri ile tekniğine göre hazırlanan ve karbondioksit ile gazlandırılmış olan içecektir.
f) Meyveli şurup; meyve suyu, meyve pulpu veya bunların konsantresinden şeker, diğer bileşenler, izin verilen katkı ve aroma maddeleri ile tekniğine göre hazırlanan ve su ile seyreltilerek meyveli içecek hazırlanmasında kullanılan konsantre üründür.
g) Aromalı şurup; şeker, diğer bileşenler,içilebilir özellikteki su, izin verilen diğer katkı ve aroma maddeleri veya aroma maddeleri ve meyve suyu karışımları ile hazırlanan ve aromalı içecek hazırlanmasında kullanılan koyu kıvamlı üründür.
h) İçecek tozu; şeker, meyve suyu, diğer bileşenler, izin verilen katkı ve aroma maddeleri ile tekniğine göre hazırlanan ve su ile seyreltilerek veya infüze edilerek meyveli veya aromalı içecek hazırlanmasında kullanılan toz üründür.
ı) Yapay soda;içilebilir özellikteki su, sodyum bikarbonat ve/veya izin verilen mineral tuzu, katkı ve aroma maddeleri ile tekniğine göre hazırlanan ve karbondioksit ile gazlandırılmış olan içecektir.
j) Sofra içeceği; içilebilir özellikteki suya izin verilen mineral tuzları, organik asit veya tuzlarının katılması ile tekniğine göre gazlı veya gazsız olarak hazırlanan içecektir.
Ürün özellikleri
Madde 5- Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlerin özellikleri aşağıdaki gibidir:
a) Alkolsüz içecekler tiplerine özgü tat, koku, renk ve görünüşte olmalı, yabancı tat ve koku içermemelidir.
b)Gazlı içeceklerin karbondioksit miktarı en az 2 g/l olmalıdır.
c) Kola içeceğinde kafein miktarı en çok 150 mg/l, tonik içeceğinde kinin miktarı (sülfat tuzu olarak) en çok 90 mg/l olmalıdır.
d) Meyveli şurupta refraktometrik katı madde miktarı en az % 60 ve tüketime hazır durumdaki ürünün özellikleri meyveli içeceğin özelliklerine uygun olmalıdır.
e) Aromalı şurupta refraktometrik katı madde miktarı en az % 60 ve tüketime hazır durumdaki ürünün özellikleri aromalı içeceğin özelliklerine uygun olmalıdır.
f) İçecek tozu soğuk veya sıcak suda çözünmeli, tüketime hazır durumdaki ürünün özellikleri meyveli veya aromalı içeceğin özelliklerine uygun olmalıdır.
g) Sofra içeceğindeki mineral madde miktarı en çok 2 g/l, yapay sodadaki mineral madde miktarı en az 600 mg/l olmalıdır.
h) Alkolsüz içeceklerin hazırlanmasında şeker olarak sakkaroz, glukoz, fruktoz, glukoz şurubu, fruktoz şurubu veya invert şeker şurubu kullanılabilir.
ı) Alkolsüz içeceklerin hazırlanmasında şeker yerine veya şeker ile birlikte tatlandırıcı kullanılabilir.
j) Alkolsüz içecekler; vitamin, mineral ve diğer besin öğeleri ile zenginleştirilebilir.
k) Alkolsüz içeceklerde etil alkol miktarı en çok 5.0 g/l, laktik asit miktarı en çok 0.6 g/l, uçucu asit miktarı en çok 0.4 g/l olmalıdır.
l) Meyveli gazozda meyve suyu veya püresi ağırlıkça en az % 4, gazsız meyveli içeceklerde ise en az % 10 olmalıdır.
Katkı maddeleri
Madde 6- Alkolsüz içeceklerde kullanılmasına izin verilen katkı maddeleri Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği’nin 2 nci bölümüne uygun olmalıdır.
İşlem ve işlem yardımcıları
Madde 7- Alkolsüz içeceklerin hazırlanmasında ve muhafazasında fiziksel işlem ile inert durultma ve filtrasyon yardımcıları kullanılabilir.
Bulaşanlar
Madde 8- Alkolsüz içeceklerdeki bulaşanların miktarı Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği’nin 4 üncü bölümünde belirlenen limitleri aşmamalıdır.
Pestisit kalıntıları
Madde 9- Alkolsüz ürünlerin üretiminde kullanılan meyvelerdeki pestisit kalıntı miktarları, Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği’nin 5 inci bölümünde meyveler için belirlenen limitleri aşmamalıdır.
Hijyen
Madde 10- Alkolsüz içeceklerle ilgili hijyenik kriterler aşağıdaki gibidir:
a) Alkolsüz içecekler, Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği’nin 7 nci bölümündeki genel kurallara uygun olarak hazırlanmalıdır.
b) Alkolsüz içeceklerde, normal depolama koşullarında gelişebilen hiçbir mikroorganizma ve mikroorganizma kaynaklı hiçbir madde sağlığa zararlı miktarda bulunmamalıdır.
Ambalajlama ve etiketleme-işaretleme
Madde 11- Alkolsüz içeceklerin ambalajlanması ve işaretlenmesi ile ilgili kurallar aşağıdaki gibidir:
a) Alkolsüz içeceklerin ambalajlanmasında Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği’nin 9 uncu bölümüne uygun ambalaj materyalleri kullanılmalıdır.
b)Ambalajların dolum oranı hacimce en az % 90 olmalıdır.
c) Etikette, Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği’nin 9 uncu bölümüne ilaveten;
- Alkolsüz içeceklerde içeceğin tipi (kola, tonik, meyveli, aromalı) belirtilmelidir. Ancak meyveli içeceğin ve meyveli şurubun adı doğrudan meyvesi ile (portakallı, limonlu, vişneli); aromalı içeceğin ve aromalı şurubun adı ise meyve veya bitki adının sonuna “...... aromalı” ifadesi eklenerek belirtilebilir.
- Eğer içeceğin tipi, tescilli marka içinde yer alıyorsa içecek tipinin ayrıca belirtilmesine gerek yoktur.
- Bir meyveden veya aromadan hazırlanan ürünler meyve veya aromanın kaynağı ile, iki meyve veya aromadan hazırlanan ürünler azalan sıra ile, üç veya daha fazla meyve veya aromadan hazırlananlar ise karışık ibaresi ile adlandırılmalıdır.
- Meyveli şurup, meyveli içecek ve meyveli içecek tozunda meyve suyu veya meyve püresi oranı en az %..... şeklinde belirtilmelidir.
- Meyveli şurup, aromalı şurup veya içecek tozunun sulandırılma oranı açık bir şekilde belirtilmelidir.
- Kafein ve kinin miktarı belirtilmelidir. Kafein miktarı 1 mg/l den düşük ürünler için “kafein içermez” veya “kafeinsiz” ibaresi kullanılabilir.
Taşıma ve depolama
Madde 12- Alkolsüz içeceklerin depolanmasında ve taşınmasında Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği’nin 10 uncu bölümündeki kurallara uyulmalıdır.
Numune alma ve analiz metodları
Madde 13- Alkolsüz içeceklerin üretim hattından ve muhafaza deposundan numune alınmasında Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği’nin 11 inci bölümündeki kurallara uyulmalıdır. Numune, uluslararası kabul görmüş metodlarla analiz edilmelidir.
Tescil ve denetim
Madde 14- Alkolsüz içecek üreten ve satan işyerleri; tescil ve izin, ithalat işlemleri, kontrol ve denetim sırasında bu tebliğ hükümlerine uymak zorundadır. Bu hükümlere uymayan işyerleri hakkında 24/6/1995 tarihli ve 560 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre yasal işlem yapılır.
Denetim
Madde 15- Bu Tebliğe ait hükümler; 24/6/1995 tarihli ve 560 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnameye göre Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığınca denetlenir.
Yürürlükten kaldırılan mevzuat
Madde 16- Bu Tebliğle; 11/11/1984 tarihli ve 18572 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan TS 4080 “Gazlı Alkolsüz İçecek (Gazoz)” Tebliği ek ve değişiklikleri ile beraber yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçici madde 1. Halen faaliyet gösteren ve bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünleri üreten ve satan işyerleri yayımı tarihinden itibaren 1 yıl içinde bu Tebliğ hükümlerine uymak zorundadır. Bu süre içinde gerekli düzenlemeleri yapmayan işyerleri ve satış yerlerinin faaliyetine izin verilmez. Bu işyerleri hakkında 24/6/1995 tarihli ve 560 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre yasal işlem yapılır.
Yürürlük
Madde 17- Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 18- Bu Tebliğ hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı ile Sağlık Bakanı yürütür.
Resmi Gazete:11.08.2001-24490
Alkolsüz İçecekler Tebliğinde Değişiklik Yapılması Hakkında Tebliğ
(Tebliğ No: 2001/ 18)
MADDE 1- 30/10/1998 tarihli ve 23508 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi-Alkolsüz İçecekler Tebliğinin 2 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"MADDE 2- Bu Tebliğ, gazlı içecek, meyveli içecek, aromalı içecek, meyveli şurup, aromalı şurup ve içecek tozunu kapsar.”
MADDE 2- Aynı Tebliğin 4 üncü maddesinin (ı) ve (j) bendleri ile 5 inci maddesinin (g) bendi yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 3- Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 4- Bu Tebliğ hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı ile Sağlık Bakanı yürütür