KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ HASTALIĞINA NEDEN OLAN KENELERE KARŞI ETKİN MÜCADELEDE GÖREV YAPAN VETERİNER HEKİMLERE HİZMETİÇİ EĞİTİM VERİLDİ

2002 yılında Tokat ve civar illerde çıkan, etiyolojisi bilinmeyen ve insanlarda ölümle sonuçlanan vakaların 2003 yılında Uluslararası Referans Laboratuarlarınca Kırım Kongo Kanamalı Hastalığı olduğu anlaşıldıktan sonra hastalığın takibine daha sonraki yıllarda da devam edilerek insan ve hayvan boyutu konusunda gerekli önlemler alınmıştır. Kırım Kongo Kanamalı Hastalığını bulaştıran kenelerin her yaz döneminde (Mart-Ekim ayları arasında) aktif hale gelmesi, halk arasında bir tedirginlik havası oluşmaktadır. Bu durum, kenelerle mücadele etme hususunda yeni bilimsel yöntemlerle ilgili bilgilerin, tüm sağlık birimleri çalışanlarına aktarılmasını zorunlu kılmıştır. Bu itibarla kenelerin faal duruma geçmeden mücadele yöntemlerinin kapsamlı ve etkin bir biçimde anlatılıp tartışılması, yapılacak faaliyetlerde eş güdümün sağlanması için geçen yıllarda olduğu gibi 2009 yılında da;

Aydın (Tarih: 04 Mart 2009, Eğitime katılacak iller: Aydın, Muğla, Antalya, Burdur, Denizli, Uşak, Manisa, İzmir, Isparta, Afyon ve Kütahya),

Çorum (Tarih: 11 Mart 2009, Eğitime katılacak iller: Yozgat, Tokat, Amasya, Samsun, Sinop, Kastamonu, Karabük, Çankırı, Bolu, Kırıkkale, Bartın, Zonguldak, Düzce, Çorum),

Diyarbakır (Tarih: 18 Mart 2009, Eğitime katılacak iller: Şanlıurfa, Mardin, Şırnak, Siirt, Batman, Bitlis, Muş, Bingöl, Elazığ, Malatya, Adıyaman, Tunceli, Diyarbakır

Erzincan (Tarih: 25 Mart 2009, Eğitime katılacak iller: Erzurum, Bayburt, Gümüşhane, Trabzon, Giresun, Sivas, Ordu, Rize, Artvin, Erzincan) illerinde Genel Müdürlüğümüzce bölgesel olarak hizmetiçi eğitim planlanmıştı. Planlanan eğitim yerlerinden birincisi olan Aydın’da 4 Mart 2009 tarihinde Aydın, Muğla, Antalya, Burdur, Denizli, Uşak, Manisa, İzmir, Isparta, Afyon ve Kütahya Tarım İl Müdürlüklerine bağlı Hayvan Sağlığı Şube Müdürleri ile bu illere bağlı ilçelerde görev yapan Veteriner Hekimler ile ilgili kurum ve kuruluşların katılımıyla oluşan 275 kişiye yönelik ‘Kırım Kongo Kanamalı Ateşi Hastalığı (KKKA) Hizmet İçi Eğitim Semineri Kuşadası/Aydın’da yapıldı. Kuşadası Adakule Otel’de gerçekleştirilen “ KKKA Hastalığı ve Kenelerle Mücadele” konulu seminere başta Aydın Valisi Mustafa MALAY, Kuşadası Kaymakamı Mustafa ESEN, Aydın Tarım İl Müdürü Sadettin ÖZTÜRK, Aydın Sağlık İl Müdürü Dr. Hüsnü TIRPANCI, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü Halk Sağlığı Hizmetleri Daire Başkanlığı Zoonoz Hastalıklardan Koruma Hizmetleri Şube Müdürü Ahmet UYAR, Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Bulaşıcı ve Salgın Hastalıklar Daire Başkanlığından Veteriner Hekim Ahmet SAFRAN, Kafkas Üniversitesi Veteriner Fakültesinden Prof. Dr. Zati VATANSEVER ile Adnan Menderes Üniversitesi Veteriner Fakültesinden Araş. Gör.Serkan BAKIRCI katılmışlardır. Toplantının açılış konuşmasında Aydın Valisi Sayın Mustafa Malay keneden kaynaklanan hastalıkların hayvancılık yapılan yerlerin temiz tutulmasıyla önemli oranda önlenebileceğini söyledi. Malay, “Kenenin ısırdığı vatandaşların çok acil olarak en yakın sağlık kuruluşuna başvurması gerekir” dedi. Toplantıda Araştırma Görevlisi Serkan Bakırcı tarafından Kenelerin Morfolojisi, Biyolojisi ve Ege Bölgesinde görülen keneler ile ilgili bilgiler verilmiştir. Prof. Dr.Zati VATANSEVER ise Kenelerin Ekolojisi ışığında KKKA ile Kenelerle Mücadele ve Korunma Stratejileri, Veteriner Hekim Ahmet SAFRAN Sağlık Bakanlığınca yapılan çalışmalar, Şube Müdürü Ahmet UYAR ise Tarım ve Köyişleri Bakanlığının yaptığı çalışmalar hakkında bilgiler vermiştir.

Yapılan toplantıda katılımcılara kene ile etkin mücadele yöntemlerinin yanısıra hastalık görülen yada riskli olarak kabul edilen bölgelerde özellikle risk grubu olarak kabul edilen insanlar ve meslek gruplarından başlıcaları olan tarım çalışanları, hayvancılık yapanlar, çobanlar, mezbaha ve kombinalarda çalışanlar, kasaplar, hasta hayvan ile teması olanlar, veteriner hekimler, endemik bölgede görev yapan diğer sağlık personeli, askerler, kamp yapanlar ile deri fabrikası çalışanlarının hastalığa yakalanmadan günlük yaşamsal faaliyetlerini hangi koruyucu önlemleri alarak sürdürebilecekleri hususunda bilgilendirilmeye çalışılmıştır. Bu amaçla alınacak önlemlerden bazıları aşağıda özetlenmiştir.

Keneler uçma ve sıçrama kabiliyeti olmadığından genellikle yerde bulunurlar. Bu nedenle vatandaşlarımızın uzun otların, çimlerin ve çalılıkların bulunduğu yerlerde dolaşırken daha dikkatli olmaları gerekir.
Kenelerin yaşama alanlarında bulunabilecek kişiler (hayvancılıkla uğraşanlar, tarlada çalışanlar, mezbahada çalışanlar vs) repellent olarak bilinen böcek kovucu ilaçları vücutlarına sürerek veya elbiselerine emdirerek kullanabilirler.
Kenelerin bulunabileceği yerlere veya pikniğe gidildiğinde, bacakları kapatan kıyafetler tercih edilip uzun kollu giysiler giyilmeli, pantolonlar çoraplarının içine sokulmalı ve kapalı ayakkabılar giyilmelidir. Ayrıca açık renklikıyafetler kene tesbitini kolaylaştırdığından tercih edilmelidir.
Eve gelindiğinde vücut ( koltuk atı, kulak içi ve çevresi, göbek deliğinin içi, dizlerin arakası, saç ve kıllı bölgelerin içi ve çevresi, bacak arası, bel bölgesi) kene yönünden kontrol edilmeli, kene varsa en yakın sağlık kuruluşuna gidilmeli ve kene bir cımbızla, kenenin deriye yapıştığı yerden tutulup sağa sola oynatılarak çivi çıkarır gibi çıkarılmalıdır.
• Kenenin uzaklaştırılmasından sonra ellerin su ve sabunla yıkanması, kenenin ısırdığı bölgenin ise iyot çözeltisi gibi bir antiseptikle, alkolle veya deterjanlı su ise temizlenmesi gerekmektedir.
Keneler çıkartılırken öldürülmemeli ve patlatılmamalıdır.
Keneleri vücuttan uzaklaştırmak amacıyla, üzerlerine sigara basmak veya kolonya ve gazyağı dökmek gibi yöntemlere başvurulmamalıdır.
Görev nedeni ile risk grubunda yer alan kişilerin hayvan ve hasta insanların kan ve vücut sıvılarından korunmak için mutlaka eldiven, önlük, gözlük, maske vb. giymeleri gerekmektedir.
Kızarıklık ve yüksek ateş gibi Kırım Kongo Kanamalı Ateşi hastalığının belirtilerinin görülmesi halinde hemen en yakın sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Fotoğraflar