T.C.
TARIM ve KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI
Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü
I.SEBZELERDE BEYAZ ÇÜRÜKLÜK HASTALIĞI (Sclerotinia selerotiorum)
Hastalık bitkinin özellikle kökboğazında, kökboğazına yakın yerlerde ve daha yukarı kısımlarında, uç alma yerlerinde pamuğa benzer beyaz bir kuf tabakası oluşturur. Hastalanan yerde yumuşak çürüklük olur, bitki salar ve ölür. Zamanla bitkinin hastalığa yakalanan yerinde, sapın iç kısmında hastalık etmeninin siyah renkli, küçük, düzensiz şekilli, oldukça sert, dayanıklı yapılan meydana gelir.
Hastalığı yapan fungus yıldan yıla ölü veya canlı dokular içinde ve yaygın olarak yukarıda sözü edilen dayanıklı yapılar yoluyla geçer.
Hastalık seralarda yetiştirilen, domates, salatalık, patlıcan, biber, marul, fasulye vb. pek çok sebzede görülür.
Patlıcanda beyaz çürüklük hastalığı (Sclerotinia sclerotiorum)
MÜCADELESİ:
Bu hastalıkla mücadelede kültürel önlemler önemlidir.
1. Seralarda iyi bir havalandırma yapılmalı ve aşırı neme engel olunmalıdır.
2. Fazla sulamadan ve sık dikimden kaçınılmalıdır.
3. Hasattan sonra bitkiler sökülüp, imha edilmeli, fungusun dayanıklı yapılarının toprağa karışması önlenmelidir
4. Sağlıklı ve kuvvetli bitki elde etmek amacıyla dengeli gübreleme yapılmalıdır.
II. SEBZELERDE GRİ KÜF HASTALIĞI (Botrytis çinerea)
Hastalık bitkinin Yaprak, meyve, çiçek ve gövdesinde belirtiler oluşturur. Belirtiler önce haşlanmış gibi bir doku yumuşaması şeklinde başlar, daha sonra fungus hasta bölge üzerinde gri renkli küf örtüsü meydana getirir.
Bu fungusun konukçuları, kışı geçirişi ve mücadelesi beyaz çürüklük hastalığında olduğu gibidir.
III. SEBZELERDE SOLGUNLUK VE KÖK ÇÜRÜKLÜGÜ HASTALIKLARI (Fusarium spp., Verticillium spp., Rhizoctonia solani, Pythium spp. Phytophthora capsici
Solgunluk hastalığının belirtileri alt yapraklardan başlayarak üst yapraklara doğru ilerleyen solma ve pörsüme şeklindedir. Bitkinin odunsu gövde dokusunun rengi bozulur, kahverengileşir. Zamanla bitki tümüyle salar ve ölür.
Genç fidelerde çökertene neden olan bazı funguslar daha yaşlı bitkilerde, bitkinin meyve ile yüklü olduğu dönemde kök boğazında meydana gelen yara veya yanıklık sonucu solma, kuruma ve sonuçta ölüme yol açarlar. Sıcak, nemli havalar hastalık gelişimini teşvik eder. Bu funguslar toprakta yaşarlar.
Hastalık, seralarda yetiştirilen domates, salatalık ve patlıcanda önemli verim kayıplarına neden olmaktadır. Seralarda özellikle salatalıklarda görülen kök çatlamaları da toprak funguslarının neden olduğu bir hastalıktır.
Kavunda kök çürüklüğü (Fusarium solani, Rhizoctonia solani)
MÜCADELESİ :
Bu hastalıklarla mücadele de öncelikle Kültürel önlemlere önem verilmelidir
1. Dayanıklı çeşitler yetiştirilmelidir.
2. Karık üştü ne dikim yapılmalı. sulama, suyunun kökboğazı çevresinde birikmesi önlenmelidir.
3. Dengeli gübreleme ve iyi bakım yapılmalıdır
4. Sulama suyu temiz olmalıdır
5. Tarlanın veya seranın tesviye ve drenajı iyi yapılmalıdır. 6. Tarlada kalan bitki artıkları toplanıp, yakılmalıdır
7. Yabancı otlar temizlenmelidir.
8. Hastalığın daha önce olduğu yerlerde dikimden önce sera toprağı ve fidelik ilaçlanmalı, ekim nöbeti uygulanmalıdır.
![]() |
![]() |
![]() |
|||
| Biberde kök çürüklüğü (Fusarium spp.) | Domates de solgunluk hastalığı (Fusarium oxysporum f.sp Iycopersici) | Domatesde kök ve kökboğazı çürüklüğü (Fusarium oxysporum radicis-Iycopersici) |