T.C.
GIDA, TARIM ve HAYVANCILIK BAKANLIĞI
Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü
EK-1
SABİT SU ÜRÜNLERİ PERAKENDE SATIŞ YERLERİ DENETİM GENELGESİ
Genelge No:( SÜHD/2008/17 )
Su Ürünleri Toptan ve Perakende Satış Yerleri Yönetmeliği ile alışveriş merkezleri, balık satış amaçlı dükkânlar gibi sabit su ürünleri perakende satış yerlerine yönelik fiziksel, sağlık, hijyen, teknik ve çalışma koşulları açısından getirilen düzenlemelerin denetimi bu genelge doğrultusunda gerçekleştirilecektir.
Denetimlerde “Sabit Su Ürünleri Perakende Satış Yerleri Denetim Formu” kullanılacak ve denetimler ilde bulunan tüm satış yerlerini kapsayacak şekilde iki ayda bir yapılacaktır. Balıkçılık faaliyetlerinin yoğun olduğu dönemlerde, satış yerine süre tanınması durumlarında ve gerekli görüldüğünde denetim sıklığı arttırılacaktır.
Satış yerlerine ait kayıtlar ruhsatlandırma yetkisi bulunan mahalli idarelerle işbirliği yapılarak güncel tutulacak, yeni açılacak sabit su ürünleri perakende satış yerlerinin ruhsatlandırılması aşamasında da kendileriyle işbirliği yapılacaktır. Denetimlerde tespit edilen ruhsatsız satış yerleri ve müteakip denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurlarını, noksanlık ve aksaklıklarını ısrarla düzeltmediği belirlenen satış yerleri de mahalli idarelere bildirilecektir. Mümkün olması durumunda, uygulamada birlikteliğin sağlanması ve denetim etkinliğinin arttırılması amacıyla denetimlere birlikte çıkılacaktır. İhtiyaç duyulması halinde bu kurumların imkânlarından da faydalanılmaya çalışılacaktır.
Denetim formu, aynı zamanda mahalli idareler tarafından İşyeri (su ürünleri) Açma ve Çalışma Ruhsatı başvurularının değerlendirilmesi aşamasında da kullanılabilir. Bu formun belirtilen kurumlarca kullanılması, Yönetmelikte belirtilen şartların sağlanması bakımından faydalı olacaktır.
Denetim formları İl Müdürlüklerince en az üç nüsha olarak ve kendinden karbonlu olacak şekilde bastırılacaktır. Denetim formuna www.kkgm.gov.tr internet adresinden Su Ürünleri Hizmetleri /Su Ürünleri İle İlgili Bilgi ve Mevzuatlar bölümünden erişilebilir.
Doldurulan denetim formunun ilk nüshası İl Müdürlüğüne, ikinci nüshası denetim yapılan satış yerine, diğer nüshaları ise denetime katılmaları durumunda mahalli idare denetim elemanlarına verilecektir. Müteakip denetimlerde yararlanmak üzere bu formlar muhafaza edilecektir.
Formun A Bölümü denetlenecek hususlara, B bölümü ise değerlendirmeye yöneliktir. B1 bölümü Rutin Denetim Değerlendirmesi için, B2 kısmı ise İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı verilmesi sırasında kullanılacaktır. Denetim hangi amaçlı yapılmışsa sadece o bölüm işaretlenecektir.
Denetim ve kontrol sonuçlarının değerlendirilmesi aşağıdaki gibi yapılacaktır;
A- Denetim ve kontrol ile ilgili olarak her maddenin karşısında konunun önem derecesine göre 1, 2 ve 3 olmak üzere ağırlık puanları tespit edilmiştir. Denetim ve kontrolü yapılan husus, Denetim Formundaki koşullara uymuyorsa ve sorgulanan hususa Hayır cevabı alınıyorsa verilen puan hanesine ağırlık puanı eksi olarak işaretlenecektir. Ağırlık puanları sabittir, daha az veya daha çok olarak işaretlenmeyecektir. Denetim formunda toplam puan sayısı 85’dir. (3) puanlık hususların toplam puanı 45, (2) puanlık hususların toplam puanı 36 ve (1) puanlık hususların toplam puanı ise 4’dür. Tüm satış yerlerinde bu puanlamaya dayalı başlangıç denetimi yapılacaktır.
B- Başlangıç denetimini geçirmiş satış yerlerinde yapılacak rutin denetimlerde toplam uygunsuzluk puanının 50’den fazla olması veya ağırlık puanı (3) olarak tespit edilen olumsuz hususların toplam puanının 30’dan fazla olması durumunda 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunun 23’üncü maddesinin (b) bendinin birinci fıkrası delaleti ile, aynı Kanunun 36’ncı maddesinin (h) bendinin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezası güncellenerek kesilecektir.
C- Toplam uygunsuzluk puanının 50 ve altında bulunması veya ağırlık puanı (3) olarak tespit edilen hususların puan toplamının 30 puan ve altında olması durumunda eksikliğin giderilmesi için iş yerine en fazla 15 gün süre tanınacaktır. Bu süre sonunda, tespit edilen hususlar düzeltilmediği takdirde denetim ve kontrolü yapılan işyeri hakkında Su Ürünleri Kanununa göre yukarıda belirtilen aynı yasal işlem yapılacaktır.
D- Formun A4 Ürün Güvenliği bölümünde, denetimde insan sağlığına zarar verecek bir ürünün satışı tespit edildiğinde, Su Ürünleri Toptan ve Perakende Satış Yerleri Yönetmeliğinin 32’nci maddesi uyarınca yasal işlem yapılacaktır.
Denetim sonuçları Sabit Su Ürünleri Perakende Satış Yerleri Denetim Etkinliği Değerlendirme Cetveline işlenerek Ocak ayında (Eylül–Aralık Dönemi), Mayıs ayında (Ocak-Nisan dönemi) ve Eylül ayında (Mayıs–Ağustos dönemi) Bakanlığa gönderilecektir. Söz konusu cetvelle birlikte satış yerlerinin güncel kayıtları da Bakanlığa bildirilecektir.
Perakende satış yerlerinde yapılacak düzenlemelerin etkin olarak gerçekleştirilebilmesi için, Valiliklerde oluşturulan kurullarda çalışmalar ve sorunlar gündeme alınarak bağlayıcı kararlar çıkartılacak, takibi yapılarak belediyeler, su ürünleri kooperatifleri, balıkçılar ile perakende satıcıları bilgilendirmeye yönelik çalışmalar sürdürülecektir.
EK- 2
SABİT SU ÜRÜNLERİ PERAKENDE SATIŞ YERLERİ DENETİM FORMU
| İli/ İlçesi: Perakende Satış Yerinin Adı : Adresi : Telefon/Faks : Yapılan Denetimin Tarihi : |
||||
| A-DENETİM SIRASINDA ARANILACAK HUSUSLAR | Ağırlıklı Puan | Verilen Puan | ||
| 1. FİZİKİ ŞARTLAR | ||||
| 1- Taze su ürünleri; gün ışığından, toz ve rüzgârdan koruyan kapalı veya yarı kapalı, soğutma sistemli paslanmaz tezgâhlarda ya da dolaplarda, sergilenip, satışa sunulmakta mıdır? (Gün ışığından, toz ve rüzgârdan korunmuş kapalı mekânlar içerisinde, taze su ürünlerinin satışı ve sergilenmesi; ürünlerin iç sıcaklığı 0 °C ile +4 °C arasında olması şartıyla, soğutmasız paslanmaz tezgâhlar üzerinde buzla soğutularak da yapılabilir ) | 3 | |||
| 2- Dondurulmuş ve işlenmiş su ürünleri ürün formuna uygun sıcaklığı sağlayacak ortamlarda sergilenip, satışa sunulmakta mıdır? | 3 | |||
| 3- Satış yerinde ürün kalitesini etkileyebilecek olumsuz çevre koşulları için ve kontrolsüz fizikî temasları sınırlayıcı, koruyucu donanım bulunmakta mıdır? | 2 | |||
| 4- Paslanmaz ve dezenfekte edilebilir materyalden yapılmış, sıhhi tesisata sahip çalışma tezgahı (tezgahın ve ürünün yıkanmasını sağlayacak düzenekle desteklenmiş) bulunuyor mu? Bu tezgahlar sıvı atıkların kapalı sistemle tahliyesine imkan verebilecek şekilde zemin drenaj/tahliye kanalları ile bağlantılı mıdır? | 3 | |||
| 5- Ürünlerin sergi ve satış zamanları dışında muhafaza edilebileceği soğuk muhafaza odası/odaları bulunmakta mıdır? | 3 | |||
| 6- Ürünlerin kalitesinin korunması amacıyla, yeterli miktarda ve kalitede buz üretilerek yada temin edilerek kullanılmakta mıdır? ve hijyenik kapaklı kaplar/ tanklar içerisinde muhafaza edilmekte ve uygun şartlarda depolanmakta mıdır? | 3 | |||
| 7- Kullanılan alet ve ekipmanların temizlik ve dezenfeksiyonunun yapılabileceği bir yer belirlenmiş ve gerekli düzeneklerle desteklenmiş midir? | 2 | |||
| 8- Dezenfektan maddeleri, ürünü etkilemeyecek şekilde, ayrı bir bölümde, kapalı/kilitli olarak muhafaza edilmiş midir? | 2 | |||
| 9- Üstü kapalı, sızdırmaz, paslanmaz, kolay temizlenebilir, çöp torbasına haiz çöp toplama kapları bulunmakta mıdır? | 2 | |||
| 10- Duvarlar su geçirmeyen, pürüzsüz, kolaylıkla temizlenebilir ve dezenfekte edilebilir nitelikte midir ? | 2 | |||
| 11- Zemin; su geçirmez, kaygan olmayan, yıkanabilir, kırık veya çatlak oluşturmayan, ağırlığa dayanıklı, temizlik ve dezenfeksiyona uygun malzemeden yapılmış ve sıvı atıkların akabilmesi için yeterli eğim ve drenaj sistemine sahip midir? | 2 | |||
| 12- Satış yerinde, uygun havalandırma sağlanmakta mıdır? | 2 | |||
| 13- Gün ışığına eşdeğer ve su ürünlerinin doğal rengini değiştirmeyen bir aydınlatma sistemi mevcut mudur? | 2 | |||
| 14- Tuvaletler varsa, ürünlerin satışa sunulduğu, sergilendiği, ambalajlandığı alanlara doğrudan açılmayacak şekilde yapılmış mıdır? Tuvaletlerde, lavabo, sıcak/soğuk su tertibatına sahip elle kumanda edilmeyen musluk, sıvı sabun ve tek kullanımlık kağıt havlu bulunmakta mıdır ? | 3 | |||
| 15-Çalışma alanına yakın yerde oluşturulmuş, el temizliği ve dezenfeksiyonunun yapılabileceği sıcak/soğuk su tertibatlı, elle kumanda edilmeyen musluğa sahip lavabo, sıvı sabun ve tek kullanımlık kağıt havlu bulunmakta mıdır? | 3 | |||
| 16- Günlük giysiler ile işyerinde çalışma esnasında kullanılan giysilerin (kep, bone, maske, eldiven, çizme, önlük, tulum) ayrı bölümlerde muhafaza edilmesini sağlayacak bir düzenleme yapılmış mıdır? | 3 | |||
| A-2. SAĞLIK/ HİJYEN ŞARTLARI | ||||
| 1- Su ürünleri satış öncesi, müşteri isteğine bağlı olarak, kafa ve iç organların ayrılması gibi işlemlere tabii tutulacaksa, bu gibi işlemler hijyenik şartlarda yapılmakta mıdır? | 2 | |||
| 2- Ürünler kafa ve iç organların ayrılması,deri soyma ve pul çıkarma işlemlerinden hemen sonra temiz içme suyu ile yıkanmakta mıdır? | 2 | |||
| 3- Tüm çalışanlar genel hijyen kurallarına uygun giyinmiş ve kişisel hijyen kurallarına uymakta mıdır? | 3 | |||
| 4- Çalışan personel için bir sağlık kurumundan alınmış sağlık raporu var ve personelin periyodik sağlık kontrolleri ilgili mevzuatta belirlenen periyotlarla yapılmakta mıdır ? | 3 | |||
| 5- Satış yerlerinde kullanılan su ve buz, içme ve kullanma suyu kriterlerine haiz midir ? | 3 | |||
| 6- Kullanılan tüm alet ve ekipman sağlığa uygun, kolay temizlenebilir ve dezenfekte edilebilir, pürüzsüz, paslanmayan ve kontaminasyona yol açmayan malzemeden yapılmış mıdır? | 2 | |||
| 7- Kullanılan alet ve ekipmanlar uygun temizlik maddeleri ile dezenfekte edilmekte midir? | 2 | |||
| 8- İç organlar ve insan sağlığı için tehlike arz edebilecek kısımlar, insan tüketimine sunulacak ürünlerden ayrılarak, koku ve sızıntıya sebep olmayacak şekilde çöp ve katı atık toplama kaplarında bekletilmekte ve günlük olarak satış yerlerinden uzaklaştırılmakta mıdır? | 3 | |||
| 9- Oluşan atık ve artıkların hijyenik şartlara uygun bir şekilde çevre ve toplum sağlığına zarar vermeden izale, bertaraf ve tahliyesi sağlanmakta mıdır? | 2 | |||
| 10- Satış yerinde haşereler, kemirgenler ve diğer zararlılara karşı koruma sağlayan uygun önlemler alınmış mıdır? | 2 | |||
| 11-İlk yardım malzemesi ve dolabı bulundurulmakta mıdır? | 1 | |||
| A-3. TEKNİK /ÇALIŞMA ŞARTLARI | ||||
| 1- Perakende satış yerlerinde taze ürünler, 0 OC İle +4 OC arasında, nemli ortamlarda sergilenip satışa sunulmakta mıdır? | 3 | |||
| 2- Sergileme, ambalaj, muhafaza ve benzeri amaçlar için ahşap malzemelerin kullanılmaması sağlanmış mıdır? | 3 | |||
| 3- Perakende satış yerlerinde alıcıların kolayca görebileceği şekilde açıklayıcı bilgilerin ve tazelik kriterlerinin (deri, göz, mukoza, solungaçlar, omurga, organlar, koku vb.) belirtileceği tablolar bulundurulmakta mıdır? | 1 | |||
| 4- Sergilenen veya satışa sunulan su ürünlerinde ürünün adını ve fiyatını belirten bir etiket bulunmakta mıdır? | 1 | |||
| 5- Etiketler üzerinde tüketiciyi kandırıcı, yanıltıcı, ibare ve hüküm bulundurulmaması sağlanmış mıdır? | 2 | |||
| 6- Satış sonrası ürünün ambalajlandığı malzemeler, Tarım ve Köyişleri Bakanlığından Üretim İzni almış ambalaj materyallerinden yapılmış mıdır? | 3 | |||
| 7- Satış yerinin zemin ve duvarları sürekli temiz tutulmakta mıdır ? | 2 | |||
| 8-Çöp ve katı atık toplama kapları kontaminasyon riski teşkil etmeyecek şekilde temizlenip, dezenfekte edilmekte midir? | 1 | |||
| 9- Satış yerinde, insan tüketimine yönelik canlı su ürünlerinin sergilendiği akvaryumlar ve süs veya dekoratif amaçlı kullanılan su canlılarının yer aldığı akvaryumlar dışında, su ürünü ve insanlarla temas edebilecek hayvan ve yaşadığı düzenek bulundurulmaması sağlanmış mıdır? | 2 | |||
| 10- Çalışma esnasında çevre ve insan sağlığına zarar vermemesi, kirliliğe yol açmaması amacıyla, çöp, atık yığınları ve su birikintilerinin oluşmasını, zararlı canlıların yerleşmesini engelleyecek gerekli tedbirler alınmış mıdır? | 2 | |||
| A-4. ÜRÜN GÜVENLİĞİ | ||||
1- Satışa sunulan ürünlerde yapılan kalite ve sağlık kontrolleri sonucundaki tespitler, ürünlerin insan sağlığına zarar vermeyecek şekilde tüketimine uygun bulunmuş mudur? (*) Bu sorunun cevabının hayır olması durumunda Yönetmeliğin 32’nci maddesi uygulanır. |
YASAL iŞLEM | |||
| A-5. DİĞER HUSUSLAR | ||||
1-Denetim Elemanlarının Diğer Tespitleri: (Denetim Elemanlarınca yukarıda belirtilen hususların haricinde Su Ürünleri Toptan ve Perakende Satış Yerleri Yönetmeliğine aykırı olduğu tespit edilen olumsuzluklar bu bölümde belirtilecektir. |
||||
| B-DEĞERLENDİRME | ||||
| B-1. RUTİN DENETİM AMAÇLI DEĞERLENDİRME | ||||
| Bu Form, Faaliyette bulunan satış yerinin denetimi amacıyla kullanılmıştır. ......... [ ] Denetimde Tespit Edilen Olumsuzluklar (Sayısını ve Toplam Puanlarını Belirtiniz) 3 puanlı Olumsuzluk Sayısı: ……...adet toplam ……..puan 2 puanlı Olumsuzluk Sayısı: ………adet toplam ……..puan 1 puanlı Olumsuzluk Sayısı: ………adet toplam ……..puan TOPLAM OLUMSUZLUK PUANI : …………. A Bölümünde …………..adet toplam …..……….puan olumsuzluk görülmüş, giderilmesi ve yeniden denetim yapılması için ............... gün süre tanınmıştır......... [ ] |
||||
| B-2. İŞYERİ AÇMA VE ÇALIŞMA RUHSATI VERİLMESİNE YÖNELİK DEĞERLENDİRME | ||||
| Bu Form, Yeni açılmak/İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı almak amacıyla müracaat eden Perakende Satış Yerinin değerlendirilmesi amacıyla kullanılmıştır. ... [ ] a) Hiçbir olumsuzluk bulunmadığından, satış yerine İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı verilmesi uygun görülmüştür......... [ ] b) A Bölümünde ………adet toplam……...puan olumsuzluk görülmüş, giderilmesi ve yeniden denetim yapılması için ............... gün süre tanınmıştır......... [ ] |
||||
| DENETİMDE BULUNANLAR | ||||
| Denetim Elemanlarının | Satış Yeri Sorumlusunun |
|||
| Adı, Soyadı : Ünvanı : Kurumu : İmzası : |
Adı, Soyadı : Ünvanı : Kurumu : İmzası : |
Adı, Soyadı : Ünvanı : Kurumu : İmzası : |
Adı, Soyadı : Ünvanı : Kurumu : İmzası : |
Adı, Soyadı : Görevi : İmzası : |
EK-3
İLİ : YILI : |
SABİT SU ÜRÜNLERİ PERAKENDE SATIŞ YERLERİ
DENETİM ETKİNLİĞİ DEĞERLENDİRME CETVELİ
| AYLAR | **Sabit Su Ürünleri Perakende Satış Yeri Sayısı (Adet) |
Gerçekleştirilen Denetim Sayısı (Adet) |
Süre Verilen Satış Yeri Sayısı (Adet) |
İdari Para Cezası Uygulanan Satış Yeri Sayısı |
*** Uygun Satış Yeri Sayısı |
Ocak * |
|
|
|
|
|
Şubat |
|
|
|
|
|
Mart |
|
|
|
|
|
Nisan |
|
|
|
|
|
Mayıs * |
|
|
|
|
|
Haziran |
|
|
|
|
|
Temmuz |
|
|
|
|
|
Ağustos |
|
|
|
|
|
Eylül * |
|
|
|
|
|
Ekim |
|
|
|
|
|
Kasım |
|
|
|
|
|
Aralık |
|
|
|
|
|
* Denetim sonuçları Ocak ayında (Eylül–Aralık dönemi), Mayıs ayında ( Ocak-Nisan dönemi) ve Eylül ayında (Mayıs–Ağustos dönemi) Bakanlığa gönderilecektir.
** İldeki kayıtlı güncel tüm satış yerlerinin sayısı yazılacak ve boş bırakılmayacaktır.
*** İldeki tüm satış yerlerinden uyumlu olanların sayısı yazılacak ve boş bırakılmayacaktır.