T.C.
TARIM ve KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI
Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü
Avrupa Birliği’ne katılım öncesi süreçte Türkiye ve Hırvatistan’ı Avrupa Gıda Güvenliği Kurumu (EFSA)’nın tüm faaliyetlerine hazırlamaya yönelik olarak 2006 yılında, EFSA tarafından Genel Müdürlüğümüz işbirliği ile “Türkiye ve Hırvatistan’ın bazı AB Kurumlarına hazırlanması ile ilgili katılım öncesi program kapsamında gıda güvenlik sistemlerinin güçlendirilmesi Programı” başlatılmış ve Makedonya’nın da katılımıyla Programın 2008 yılında da devam etmesine karar verilmiştir. Söz konusu program kapsamında Avrupa Gıda Güvenliği Kurumu(EFSA) için kontakt noktası olarak Genel Müdürlüğümüz bünyesinde Gıda ve Yem Tescil Hizmetleri Daire Başkanlığı görev yapmaktadır.
Bu proje ile,
Türkiye ve Hırvatistan’daki EFSA’nın faaliyetleri ile ilgili alanlarda yetkili olan kurumların, tam üyelik aşamasında EFSA ağına katılabilmeleri için hazırlanması,
aynı amaçla, iletişim ve bilgi değişim sistemlerinin oluşturulmasına katkıda bulunulması,
Özellikle risk değerlendirme ve veri toplama konularında olmak üzere EFSA’nın kullandığı metodoloji hakkında bilgi transferi,
Bu ülkelerin risk değerlendirmeyle ilişkili iletişim faaliyetlerinde desteklenmesi
hedeflenmektedir. Bu kısa vadeli hedeflerin, Türkiye ve Hırvatistan’daki yetkili resmi kurumlar ve ilgili diğer kurumların katılımıyla karşılanabileceği ifade edilmektedir.
Hedeflenen bu sonuçların gerçekleştirilmesine yönelik olarak, hedef ülkedeki ilgili konulardaki yetkili otoriteler ve gıda ve yem güvenliğiyle ilgili ve özellikle de EFSA’nın sorumluluklarıyla aynı/benzer sorumluluklara sahip yetkili resmi kurumlar ve bu kurumlarda çalışanlar ve bilim insanları, projenin hedef grupları olarak belirlenmiştir. Projenin dolaysız yararlanıcısı Türkiye’de Tarım ve Köyişleri Bakanlığı (Hırvatistan’da Hırvatistan Gıda Güvenlik Kurumu) ve Bakanlık çalışanlarıdır. Dolaylı yararlanıcılar ise; konuyla ilgili diğer Bakanlıklar ve resmi kurumlar, bilimsel, akademik kurumlar ile sivil toplum kuruluşları ve nihayetinde de, gıda güvenliği herkesi ilgilendirdiği için, hedef ülkedeki tüm nüfus olarak düşünülmektedir. Yetkili kurumlar ile paydaş gruplar arasında işbirliğini geliştirmek de, projenin amaçları arasında yeralmaktadır.
Projenin temel aktiviteleri; bir dizi toplantı, seminer, çalıştay ve inceleme gezilerini kapsamaktadır. Seminerler ve konferansların konuları, yararlanıcı ülkelerin ihtiyaçları ve yetkili kurumların talepleri de dikkate alınarak belirlenmektedir. Bu kapsamda 2007 yılında beşi ülkemizde, üçü de EFSA’nın bulunduğu Parma/İtalya’da olmak üzere sekiz seminer gerçekleştirilmiştir.
EFSA Yönetim Kurulu (MB) Başkan Yardımcısı Prof. Bart Sangster tarafından yönetilen toplantı, Yem ve Gıda Tescil Hizmetleri Dairesi Kodeks Şube Müdürümüz Nurseren Budak tarafından yapılan konuşmayla açılmış, ardından Prof.Dr. Bart Sangster, EFSA’nın görevlerinden, çalışma prensiplerinden, çalışan profilinden ve risk değerlendirmeyi yapan Bilimsel Panelleri’nden söz etmiş; Yönetim Kurulu’nun nasıl ve kimlerden oluşturulduğunu ve görevleri ve önceliklerini anlatan bir sunum yapmıştır. Bir EFSA temsilcisi tarafından yapılan diğer bir sunumda, Danışma Forumu(AF) tanıtılmış ve AF’un kimlerden oluştuğu ve EFSA ile üye devletler arasında iletişim ve işbirliği yönünden üstlendiği rol hakkında bilgi verilmiştir. İsveç Ulusal Gıda İdaresi’nden Leif Busk ise, üye devletler yönünden EFSA ve AF’u değerlendirmiş, ortak beklentiler ve ihtiyaçlardan söz etmiştir.
Toplantı, bir başka EFSA temsilcisinin, EFSA Bilimsel Komite üyeleri ile üye devletler tarafından önerilen ulusal uzmanların oluşturduğu “Bilimsel İşbirliği Projesi(ESCO)”ni anlattığı sunumla devam etmiş ve birinci günün son konuşmasında da, ESCO Çalışma Grubu tarafından yürütülen folik asit ile ilgili çalışma anlatılmıştır.
Seminerin ikinci gününde, AF’un Bilgi İşlem Teknolojileri (AF IT WG) ve İletişim ile ilgili Çalışma Grubu (AF COMM WG)’nun yaptığı çalışmaların ve anlatıldığı iki sunumdan sonra, Genel Müdür Yardımcımız Prof.Dr. Nevzat Artık, ülkemizdeki gıda güvenlik sistemleri ve AB üye devletleri ile işbirliği ile ilgili görüşlerini anlatmış, ardından da katılım-öncesi programın diğer hedef ülkeleri olan Hırvatistan ve Makedonya temsilcileri de aynı konuda sunumlar yapmıştır. Prof. Bart Sangster tarafından yapılan genel bir değerlendirmenin ardından toplantı sona ermiştir.
Toplantı programı için tıklayınız
Toplantıya, evsahibi Hırvatistan’ın Gıda Güvenliği Kurumu’ndan ve Katılım-Öncesi Program koordinatörü Bayan Sanja Miloš tarafından yapılan açılış konuşmasıyla başlanmıştır. Katılım-Öncesi Program’ın EFSA sorumlusu ve toplantı başkanı olan Mr.Finn Sheye tarafından yapılan kısa bir tanıtım konuşmasından sonra, yine Program’ın EFSA ekibinden Mr.Goran Kumric EFSA’yı ve çalışmalarını anlatan bir sunum yapmıştır. Ardından EFSA’nın “Biyolojik Tehlikeler Birimi”nden uzmanlar tarafından yapılan 2 sunumda; EFSA’nın BSE, TSE ilgili çalışmaları, BIOHAZARD Paneli ve bu Panel tarafından kullanılan risk değerlendirme metodolojisi, Coğrafik BSE Risk Değerlendirmesi ve hayvansal yan ürünlerle (ABP) ilgili EFSA’nın yaklaşımları anlatılmıştır. Birinci günün ikinci yarısında, İrlanda, Belçika ve Fransa’dan gelen temsilciler, ülkelerindeki BSE, TSE ve ABP’lerle ilgili sorumlu kuruluşlar ve yapılan çalışmalar hakkında bilgi vermişlerdir.
Seminerin ikinci gününde de, Hayvan Hareketleri ve Karantina Daire Başkanlığımızdan Şube Müdürü Dr. Şebnem Gürbüz bu konuda ülkemizde yapılan çalışmalardan ve kriz döneminde alınan önlemleri anlatan bir sunum yapmış, ardından da Katılım-Öncesi Program’ın diğer hedef ülkeleri olan Hırvatistan ve Makedonya temsilcileri aynı konuda kendi ülkelerindeki durumu anlatmıştır. Seminerin son sunumu, yine EFSA’nın Biyolojik Tehlikeler Birimi’nden Fulvio Barizzone tarafından yapılmış ve dünyadaki BSE/TSE ile ilgili epidemiyolojik durum değerlendirilerek, EFSA’nın bu alandaki rolü ve üye ülkelerle yapılan ve yapılacak olan işbirliği anlatılmıştır.
Toplantı programı için tıklayınız
EFSA’nın Bakanlığımız işbirliği ile gerçekleştireceği seminer dizisi bundan sonra da ilgili paydaşların katılımı ile devam edecektir.
Ayrıntılı bilgi için Şennur ÖZKAYA