T.C.
TARIM ve KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI
Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü
2008 yılı içerisinde Zonguldak, Samsun, Sakarya, Sinop illerinde kuş gribi hastalığı görülmüştür. Hastalık mihraklarında etkilenen kanatlılar köy kanatlıları olup hiçbir ticari işletmemiz risk altına girmemiştir.
Bakanlığımızca uygulanmakta olan erken uyarı, hızlı teşhis ve anında müdahale sistemi çerçevesinde hastalık ihbarı alınan tüm noktalara anında müdahale edilmiş, yürütülen karantina tedbirleri ve etkili mücadele sayesinde hastalık çıktığı noktalarda yayılmadan kontrol altına alınmıştır.
2008 yılı vakalarında yapılan mihrak araştırmalarında sadece bir vakada köy kanatlılarının yaban hayatı ile doğrudan teması olduğu tespit edilmiştir.
Diğer vakalarda avlanılan yabani kanatlıların yerleşim yerlerine getirildiği, yolunan tüylerinin ve temizlenen iç organlarının rast gele çevreye atıldığı köy kanatlılarının bu atıklara teması sonucunda hastalığın ortaya çıktığı görülmektedir.
Mihrak araştırmalarında, ölümlerin başlamasından önce ava gidildiği bilgisi ve hikayelerin benzerliği dikkat çekmektedir. Avcılık sonucu çıkan bu vakarda hane halkının yabani kanatlı avlayarak eve getirdiği, avlanan kanatlıların evde temizlendiği ve atıklarının ortalığa saçıldığı, bu olaydan sonra hane tavuklarında ölümlerin başladığı tespit edilmiştir.
Yabani kanatlıların hastalık kaynağı olduğu, hasta olmakla birlikte genelde hayatta kaldığı, bunlarla doğrudan ya da atıkları yolu ile dolaylı olarak temas eden evcil kanatlıların kolayca hastalık kaptıkları ve hastalığın evcil kanatlılar arasında daha hızlı yayıldığı bilinmektedir.
Bu bilgiler ışığında, yaban hayatında bulunan hastalığın yol edilmesi imkanı bulunmasa da evcil kanatlılarımız ile yaban hayatı arasındaki doğrudan ya da dolaylı temasın kesilmesi suretiyle hastalıktan korunmanın oldukça kolay olduğu açıktır.
Ülkemizde ciddi maddi kayıplar ve kamuoyunda tedirginlik oluşturan bu hastalığın geçmişte insanlarımızın canına mal olduğu halkımızca dikkate alınmalıdır.
Hastalığın herhangi bir üzücü olaya meydan vermeden ortadan kaldırılması için Bakanlığımızca ortaya konulan tedbirlere uyulması ve özellikle avcılık konusunda sorumsuzca davranılmaması gerekmektedir.
2008 yılı kuş gribi mihraklarına ait bilgiler aşağıda verilmektedir.
Sinop / Merkez / Taşmanlı
Merkez İlçesi Taşmanlı Köyü’ nden 18.02.2008 tarihinde tavuk ölümleri olduğu şeklinde ihbar alınmıştır.
Aynı tarihte yapılan incelemede ölümlerin 11.02.2008 tarihinde başladığı, ihbar tarihine kadar 13 adet tavuğun öldüğü anlaşılmıştır. 18.02.2008 tarihinde ölü bulunan 2 tavuktan bir adedi numune olarak gönderilmiştir.
19.02.2008 tarihinde Samsun Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü Müdürlüğünce yapılan rapid test sonucu Kuş gribi hastalığı olduğu bildirilmiştir. 25.02.2008 tarihinde Pendik Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü Müdürlüğünce Kuş gribi olduğu teyit edilmiştir.
Hastalık mihrakına yakın bir bölgede tarımsal sulama amaçlı kurulmuş Taşmanlı Göleti bulunmaktadır. İl Müdürlüğünden alınan bilgilere göre bulaşma kaynağı yaban hayatıdır.
20.02.2008 tarihi itibariyle itlaf çalışmaları tamamlanmış, şüpheli mahallede bulunan 117 tavuk tazminatlı olarak itlaf edilmiş,ölen ve itlaf edilen hayvanlar çevre için tehlike oluşturmayacak şekilde gömülmek suretiyle bertaraf edilmiştir.
Samsun / Terme / Aybeder:
08.02.2008 tarihinde ihbar alınmış, aynı gün ihbar yerine ulaşılmış ve 08.02.2008 tarihinde gönderilen numunelerde kuş gribi virusu tespit edilmiştir.
Aybeder Köyü Üzümlü Mahallesi’ nde bulunan 52 tavuktan ihbar tarihine kadar 4 tanesi ölmüş olup köyde tespit edilen canlı kanatlı sayısı 48 adettir.
08.02.2008 tarihi itibariyle Üzümlü Mahallesi’ nde bulunan risk altındaki 48 adet tavuk itlaf edilmiştir. 29.02.2008 tarihi itibariyle hastalık söndürülmüştür.
Sakarya / Karasu / Konacık
Karasu İlçesi Konacık Köyünden 07.02.2008 tarihinde ihbar alınmış, aynı gün 1 canlı 2 ölü tavuk numunesi alınarak laboratuara gönderilmiştir.
07.02.2008 tarihinde Pendik Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü tarafından kuş gribi virüsü teyit edilmiştir.
Geniş bir alana sahip olan Konacık köyünün 1 Km. kadar yakınında Akgöl gölü bulunmakta olup gölde yabani kanatlıların varlığı bildirilmiştir. Yapılan tespitlere göre 20 gün önce Akgöl gölüne avcılığa gidildiği sonra da tavuklarda ölüm başladığı anlaşılmıştır.
İl Müdürlüğümüz tarafından hastalık yerinde kordon ve karantina tedbirleri alınmış olup 07.02.2008 gecesi itlaf çalışmalarına başlanmıştır.
10.02.2008 tarihinde itlaf tamamlanmış, 1119 köy kanatlısı tazminatlı olarak itlaf edilmiştir.
03.03.2008 tarihinde mihrak söndürülmüştür.
Sakarya/Kaynarca/Yeniçam
Kaynarca İlçesi Yeniçam Köyünden 04.02.2008 tarihinde kanatlı ölümleri olduğu şeklinde ihbar alınmıştır. Aynı gün alınan hızlı test sonucunun pozitif çıkması üzerine kamu sağlığı dikkate alınarak itlaf çalışmaları başlatılmıştır.
05.02.2008 tarihinde Pendik Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü tarafından kuş gribi virüsü olduğu teyit edilmiştir.
Şüphe yeri yakınında bir adet sulama göleti bulunmakta olup gölet ve çevresinde yabani su kuşlarının bulunduğu, köy halkının gölet ve çevresinde av yaptığı, avlanılan kanatlıların köye getirildiği bir hafta içinde ölümlerin başladığı rapor edilmiştir.
Yeniçam Köyü çevresinde oluşturulan 3 km. koruma bölgesi içine Kocaeli İli Kandıra İlçesinden Sarıgazi, Pelitpınarı ve Karlı köyleri de girmektedir.
04.02.2008 tarihinde ihbar yerine ulaşılmış, yapılan incelemede ölümlerin 01.02.2008 tarihinde başladığı ve 50 adet tavuğun öldüğü tespit edilmiş, hasta tavuklarda sakal ve ibiklerde siyanoz, başta ödem, bacaklarda ekimoz bulgularına rastlanmıştır.
Bölge girişlerinde yol kontrol noktaları oluşturulmuş, giren ve çıkan araçlar kontrol altına alınarak dezenfekte edilmiş ve hastalık mahallinde bulunan kümesler ile açık alanlarda dezenfeksiyon işlemi tamamlanmıştır.
Mihrak bölgesinde yer alan Sakarya ve Kocaeli iline ait yerleşim yerlerinde toplam 3593 adet köy kanatlısı tazminatlı olarak itlaf edilmiştir. 03.03.2008 tarihi itibariyle hastalık söndürülmüştür.
Samsun / 19 Mayıs / Yörükler / Gelgeriç Mah. :
Samsun İli Ondokuz Mayıs İlçesi Yörükler Beldesi Gelgeriç Mahallesi Meşelik Mevkii’ nden 28.01.2008 tarihinde kanatlı ölümleri olduğu şeklinde ihbar alınmıştır.
02.02.2008 tarihinde alınan laboratuar raporunda hastalığın kuş gribi olduğu kesinleşmiştir.
Yerleşim yeri Yeşilırmak Deltası nın uzantısında bulunup ve sazlık ve sulak alanlara yakın bölgedir. Bölgede göçmen kuş sayısı fazla olup yerleşim yerleri kuş konaklama alanları ile iç içe durumdadır ve yoğun bir şekilde avcılık yapılmaktadır. Bölgede bulunan köy kanatlılarının yaban hayatı ile yakın temas içinde olduğu ve neredeyse yaban hayatı sürdüğü tespit edilmiştir.
Yapılan incelemede 26.01.2008 tarihinde ölümlerin başladığı, kanatlılarda ani ölüm, ibikte morarma, iştahsızlık, tüylerde kabarma bulgularının olduğu tespit edilmiştir.
02.02.2008 tarihinde Genel Müdürlüğümüz uzman ekipleri mihrak araştırması yapmak ve mücadele çalışmalarına destek olmak üzere hastalık mahalline gönderilmiştir.
Bölge girişlerinde yol kontrol noktaları oluşturulmuş, giren ve çıkan araçlar kontrol altına alınarak dezenfekte edilmiş ve hastalık mahallinde bulunan kümesler ile açık alanlarda dezenfeksiyon işlemi tamamlanmıştır.
Gelgeriç Mahallesinde 37 adet köy kanatlısı tazminatlı olarak itlaf edilmiştir. 25.02.2008 tarihinde mihrak söndürülmüştür.
Batman :
28.01.2008 tarihinde ulusal ve yerel basında Batman İli TPAO Batman Bölge Müdürlüğü sahasında toplu kuş ölümleri olduğu haberleri yer almıştır. Bakanlığımız İl Müdürlüğü ekiplerince olay yerinden örnekler alınarak Elazığ Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsüne gönderilmiştir. Enstitümüz tarafından yapılan tetkiklerde H5N1 tipi kuş gribi virüsüne rastlanmamıştır.
Zonguldak/Çaycuma/Sazköy :
Bakanlığımız ekiplerince 19.01.2008 Cumartesi günü Zonguldak İli Çaycuma İlçesi’nin Sazköy köyünde Filyos çayı kenarında yapılan tarama esnasında saat 14:00 sıralarında kanatlı ölümleri olduğu şeklinde bir ihbar alınmıştır.
21.01.2008 tarihinde alınan laboratuar raporunda hastalığın kuş gribi olduğu kesinleşmiştir.
22.01.2008 tarihinde Bakanlığımız tarafından 5 kişilik bir uzman ekip gönderilmiş, mihrak araştırması yapılmış ve çalışmalara destek verilmiştir.
Hastalık mihrakı Filyos Çayı’ nın Karadenize döküldüğü sazlık ve sulak alanların yoğun olarak bulunduğu yere yakın olup bölgede göçmen kuşların bulunduğu bildirilmiştir. Yapılan incelemede Filyos Çayı civarında ava gidildiği, avlanılan ördeklerin iç organ ve artıklarının çevredeki tavuklara temas etmesi sonucu hastalığın köye bulaştığı sonucuna ulaşılmıştır.
22.01.2008 tarihinde itlaf çalışmaları tamamlanmış ve 586 adet köy kanatlısı tazminatlı olarak itlaf edilmiştir. 13.02.2008 tarihi itibari ile hastalık söndürülmüştür.